Các Loại Thuế Và Phí Khi Xây Dựng Nhà Ở Mới Nhất

1. Các loại thuế khi xây dựng nhà ở mới nhất

Khi xây dựng nhà ở, ngoài chi phí vật liệu và nhân công, chủ nhà còn cần lưu ý đến một số loại thuế liên quan đến hoạt động thi công và hợp đồng xây dựng. Việc hiểu rõ các khoản thuế này giúp quá trình xây dựng diễn ra đúng quy định, hạn chế rủi ro pháp lý.

1.1 Thuế giá trị gia tăng (VAT) trong xây dựng

Thuế giá trị gia tăng thường được tính trong tổng giá trị hợp đồng xây dựng hoặc khi mua vật liệu, thuê dịch vụ thi công. Trong trường hợp thuê nhà thầu trọn gói, VAT thường đã được tính vào báo giá, giúp chủ nhà dễ kiểm soát chi phí và minh bạch trong thanh toán.

1.2 Thuế thu nhập cá nhân/thuế nhà thầu (trường hợp thuê đội thi công riêng)

Nếu chủ nhà thuê đội thợ tự do hoặc cá nhân thi công mà không thông qua công ty xây dựng, có thể phát sinh nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo quy định. Các khoản này thường liên quan đến thuế thu nhập cá nhân hoặc thuế nhà thầu tùy theo hình thức hợp tác và hợp đồng thực tế.

1.3 Thuế liên quan đến hợp đồng xây dựng trọn gói

Đối với hợp đồng xây dựng trọn gói với doanh nghiệp, các loại thuế như VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp thường do đơn vị thi công thực hiện. Chủ nhà cần kiểm tra rõ nội dung hợp đồng, hóa đơn và các điều khoản liên quan để đảm bảo quyền lợi cũng như tính minh bạch về chi phí.

1.4 Những trường hợp chủ nhà cần đóng thuế trực tiếp

Trong một số tình huống như thuê nhân công riêng lẻ, tự mua vật tư hoặc thực hiện xây dựng theo hình thức tự quản lý, chủ nhà có thể phải trực tiếp kê khai và nộp một số khoản thuế theo quy định địa phương. Việc tìm hiểu trước và tham khảo cơ quan chức năng sẽ giúp tránh sai sót và đảm bảo quá trình xây dựng hợp pháp.

=> Xem thêm: Thủ Tục Xin Giấy Phép Xây Dựng Nhà Ở Năm 2026

2. Các khoản phí và lệ phí cần chuẩn bị khi xây nhà

Bên cạnh các loại thuế liên quan đến hoạt động xây dựng, chủ nhà còn cần chuẩn bị nhiều khoản phí và lệ phí hành chính bắt buộc trong từng giai đoạn xin phép, thi công và hoàn thiện công trình.

2.1 Lệ phí xin cấp giấy phép xây dựng

Đây là khoản phí bắt buộc phải nộp cho ngân sách Nhà nước khi nộp hồ sơ xin phép xây dựng.

• Mức phí: Rất thấp, thường dao động từ 50.000đ - 150.000đ tùy quy định của từng tỉnh/thành phố đối với nhà ở riêng lẻ.

• Lưu ý: Khoản này chỉ là lệ phí nộp hồ sơ, không bao gồm phí dịch vụ nếu bạn thuê bên thứ ba đi làm thay.

2.2 Chi phí lập hồ sơ thiết kế và bản vẽ xin phép

Dù không phải lệ phí nộp cho cơ quan thuế, nhưng đây là chi phí dịch vụ bắt buộc để có bộ hồ sơ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

• Hạng mục: Bao gồm bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện nước và sơ đồ vị trí công trình.

• Yêu cầu: Bản vẽ phải do cá nhân hoặc đơn vị có chứng chỉ hành nghề kiến trúc/xây dựng thực hiện và đóng dấu chịu trách nhiệm thì cơ quan chức năng mới tiếp nhận hồ sơ.

2.3 Chi phí quan trắc và đo đạc hiện trạng

Khoản này thường phát sinh trong hai giai đoạn:

• Trước khi xây: Đo đạc để xác định ranh giới đất, đảm bảo không xây lấn chiếm sang đất hàng xóm hoặc lộ giới đường.

• Khi hoàn công: Thuê đơn vị có chức năng đo vẽ bản vẽ hoàn công để xác định chính xác diện tích sàn xây dựng thực tế, phục vụ việc cập nhật sổ hồng.

2.4 Chi phí hoàn công và lệ phí trước bạ

Đây là giai đoạn quan trọng nhất để ngôi nhà có giá trị pháp lý trên "Sổ hồng".

• Phí đo đạc hoàn công: Đây là chi phí thuê đơn vị có chức năng đo đạc để vẽ lại hiện trạng nhà đã xây thực tế. Đây là phí dịch vụ.

• Lệ phí trước bạ nhà ở: Mức thu sẽ khoảng 0.5% - 1% trên giá trị tài sản (theo khung giá nhà nước). Đây là khoản tiền lớn nhất trong các loại lệ phí hành chính khi xây nhà.

2.6 Chi phí đấu nối hạ tầng kỹ thuật

Khoản phí này chi trả cho việc kết nối ngôi nhà vào hệ thống hạ tầng chung của khu vực:

• Điện, nước: Phí lắp đặt đồng hồ, kéo dây từ trụ hoặc đấu nối đường ống cấp nước vào bể chứa.

• Nước thải: Phí đấu nối hệ thống thoát nước sinh hoạt của nhà vào cống thoát chung của đô thị.

2.7 Phí thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy (PCCC)

Chí phí này thường áp dụng đối với nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà văn phòng hoặc công trình có quy mô từ 7 tầng trở lên. Với nhà ở dân dụng thông thường dưới 6 tầng, mục này thường không bắt buộc hoặc chỉ yêu cầu tuân thủ các quy định an toàn chung.

3. Cách tính và dự trù ngân sách thuế phí khi xây nhà

Việc tính toán và dự trù ngân sách thuế, phí khi xây nhà là bước quan trọng giúp bạn kiểm soát chi tiêu và tránh phát sinh ngoài kế hoạch. Nắm rõ các khoản cần chuẩn bị từ đầu sẽ giúp quá trình xin phép, thi công và hoàn công diễn ra thuận lợi, đúng quy định pháp luật.

3.1 Lập bảng dự toán tổng chi phí xây dựng

Việc đầu tiên là tổng hợp toàn bộ khoản chi liên quan đến quá trình xây dựng và pháp lý. Bảng dự toán càng chi tiết thì khả năng kiểm soát ngân sách càng cao, đồng thời hạn chế phát sinh không mong muốn.

Nên đưa vào bảng dự toán:

• Chi phí xây dựng (phần thô, hoàn thiện, nhân công)

• Thuế và các khoản phí pháp lý liên quan

• Chi phí thiết kế, hồ sơ kỹ thuật

• Lệ phí xin phép xây dựng, hoàn công

• Chi phí nội thất cơ bản (nếu có)

Mẹo nhỏ: nên chia bảng dự toán thành 2 nhóm lớn: chi phí xây dựng và chi phí thuế,  thủ tục để dễ kiểm soát.

3.2 Phân bổ ngân sách theo từng giai đoạn thi công

Sau khi có tổng dự toán, bạn nên chia nhỏ ngân sách theo tiến độ thi công để tránh áp lực tài chính và dễ quản lý dòng tiền.

Gợi ý phân bổ theo giai đoạn:

• Giai đoạn chuẩn bị (Trước khi xây): Chi cho thiết kế và lệ phí xin phép xây dựng. (Chiếm khoảng 2% - 3% tổng ngân sách).

• Giai đoạn thi công (Đang xây): Chi cho nhân công, vật tư,...Nếu thuê thợ tự do, đây là lúc bạn có thể phải nộp thuế thay cho thợ tại phường/xã. (Chiếm khoảng 80% - 90% tổng ngân sách).

• Giai đoạn hoàn công (Sau khi xây xong): Chi cho việc đo vẽ lại hiện trạng và nộp lệ phí trước bạ để cập nhật nhà vào sổ đỏ. (Chiếm khoảng 1% - 2% tổng ngân sách).

Lưu ý quan trọng: các khoản thuế hoặc lệ phí thường xuất hiện ở giai đoạn đầu và cuối, nên cần chuẩn bị ngân sách trước.

3.3 Dự phòng chi phí phát sinh hợp lý

Ngay cả khi đã tính toán kỹ, việc phát sinh chi phí vẫn có thể xảy ra trong quá trình xây dựng. Khoản dự phòng sẽ giúp bạn linh hoạt xử lý các tình huống bất ngờ mà không làm gián đoạn tiến độ.

Những yếu tố thường gây phát sinh:

• Thay đổi thiết kế hoặc nâng cấp vật liệu

• Điều chỉnh quy định pháp lý, lệ phí địa phương

• Tăng giá nhân công hoặc vật tư

• Phát sinh hạng mục ngoài kế hoạch ban đầu

Khuyến nghị: nên dự phòng khoảng 5-10% tổng chi phí xây dựng để đảm bảo an toàn tài chính và duy trì tiến độ công trình ổn định.

=> Xem thêm: Thủ Tục Hoàn Công Nhà Ở Sau Khi Xây Xong

4. Lưu ý pháp lý quan trọng liên quan đến thuế và phí xây dựng

Trong quá trình xây dựng nhà ở, việc nắm rõ các lưu ý pháp lý liên quan đến thuế và phí là yếu tố quan trọng giúp chủ nhà tránh sai sót và hạn chế rủi ro phát sinh. Hiểu đúng quy định ngay từ đầu sẽ hỗ trợ quá trình xin phép, thi công và hoàn công diễn ra thuận lợi, đúng pháp luật.

4.1 Hồ sơ pháp lý cần chuẩn bị trước khi khởi công

Chủ nhà cần giữ một bộ hồ sơ gốc và một bộ photo tại công trình để xuất trình khi cán bộ trật tự đô thị kiểm tra:

• Thông báo khởi công: Nhiều chủ nhà có Giấy phép xây dựng nhưng quên nộp thông báo khởi công cho UBND phường/xã (ít nhất 3 ngày trước khi làm móng), đây là lỗi rất dễ bị nhắc nhở hoặc phạt hành chính.

• Hợp đồng thi công: Phải ghi rõ ai là người chịu trách nhiệm nộp Thuế nhà thầu. Nếu không ghi rõ, cơ quan thuế mặc định thu từ chủ nhà.

• Biên bản cam kết với nhà liền kề: Chụp ảnh hiện trạng các nhà xung quanh trước khi đào móng để tránh các tranh chấp pháp lý và bồi thường "vô căn cứ" về sau

4.2 Quy định địa phương về cấp phép và quản lý xây dựng

Mỗi địa phương có thể áp dụng mức lệ phí, quy trình cấp phép và quy định quản lý xây dựng khác nhau. Chủ nhà cần tìm hiểu rõ các quy định tại quận/huyện nơi xây dựng để thực hiện đúng thủ tục hành chính, tránh phát sinh chi phí không cần thiết. Ngoài ra, việc tuân thủ đúng quy định về mật độ xây dựng, chiều cao công trình và khoảng lùi cũng giúp hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình thi công.

4.3 Những sai sót phổ biến khiến chủ nhà bị phạt

Việc bị phạt không chỉ mất tiền mà còn làm chậm tiến độ thi công. Các lỗi nặng nhất bao gồm:

• Xây dựng sai phép: Tự ý tăng chiều cao tầng, ngăn thêm phòng hoặc thay đổi vị trí cầu thang so với bản vẽ đã duyệt. Hiện nay, sai phép dù chỉ 10-20cm cũng có thể bị từ chối hoàn công.

• Chậm nộp thuế phí: Không kê khai thuế xây dựng cho đội thợ tự do kịp thời. Khi đi làm thủ tục hoàn công, bạn sẽ bị truy thu kèm tiền phạt chậm nộp (tính theo ngày).

• Vi phạm vệ sinh và an toàn: Để rơi vãi vật liệu xây dựng, không có lưới bao che, hoặc làm nứt tường nhà hàng xóm mà không đền bù thỏa đáng, dẫn đến công trình bị đình chỉ thi công vô thời hạn.

Việc nắm rõ quy định và chủ động tuân thủ sẽ giúp quá trình xây dựng diễn ra suôn sẻ, đúng pháp luật.

Việc hiểu rõ các loại thuế và phí khi xây dựng nhà ở sẽ giúp bạn chủ động ngân sách, hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo quá trình thi công diễn ra thuận lợi, đúng quy định. Nếu trong trường hợp bạn đang tìm kiếm đơn vị xây nhà trọn gói chuyên nghiệp, hỗ trợ tư vấn pháp lý, dự toán chi phí minh bạch và đồng hành xuyên suốt từ thiết kế đến hoàn công, An Phát sẽ là sự lựa chọn đáng tin cậy. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn dịch vụ xây nhà trọn gói chi tiết, nhận báo giá phù hợp và bắt đầu hành trình xây dựng tổ ấm một cách an tâm, hiệu quả.